برتری گلخانه های شمالی جنوبی در زمستان
یکی از عوامل مهم در طراحی گلخانه که گاهی کمتر به آن توجه میشود ، جهت قرارگیری سازه نسبت به مسیر حرکت خورشید است. این موضوع به ویژه در فصل زمستان، که زاویه تابش خورشید پایین تر است، تأثیر زیادی بر میزان نور دریافتی گیاهان دارد.
بررسیها نشان می دهد سایه ای که توسط گاترها در طول روز ایجاد میشود ، بسته به جهت گلخانه میتواند بهصورت یکنواخت یا نامتعادل روی بستر کشت پخش شود. این سایهها مستقیماً بر رشد گیاه ، یکنواختی محصول و حتی مصرف انرژی گلخانه اثر میگذارند.
در گلخانه هایی که در راستای شرقی–غربی در ایران ساخته شدهاند، سایه گاتر در ساعات صبح و عصر روی بخشهای مشخصی از گلخانه متمرکز میشود. این موضوع باعث میشود برخی ردیفها نور کمتری دریافت کنند و رشد گیاه در طول گلخانه یکنواخت نباشد.
در مقابل، گلخانههایی با جهت شمالی–جنوبی معمولاً توزیع متعادلتری از نور دارند. در این حالت، با حرکت خورشید در طول روز، سایهها نیز جا به جا میشوند و نور به شکل یکنواخت تری در سطح گلخانه پخش میشود. نتیجه این وضعیت، رشد هماهنگ تر گیاهان و استفاده بهتر از نور طبیعی است.
چرا این موضوع اهمیت دارد
- نور یکی از مهمترین عوامل تولید در گلخانه است
- کاهش نور در بخشی از گلخانه میتواند باعث افت عملکرد شود
- نابرابری نور، کیفیت محصول را در قسمتهای مختلف متفاوت میکند
- استفاده بهتر از نور طبیعی، نیاز به نور مصنوعی را کاهش میدهد
- در نهایت، هزینه تولید را پایین میآورد
- به همین دلیل، جهت گلخانه باید از همان مرحله طراحی با دقت انتخاب شود.
انتخاب جهت مناسب گلخانه، راهکاری ساده اما بسیار مؤثر برای بهبود بهره وری نور در فصلهای کمنور است. این موضوع بدون نیاز به تجهیزات اضافی میتواند به رشد یکنواختتر گیاه، کاهش هزینهها و افزایش کیفیت محصول کمک کند.
در طراحی گلخانه های مدرن، توجه به مسیر خورشید و نحوه سایه اندازی گاترها یکی از اصولی است که همتا در کنار سایر عوامل فنی، برای دستیابی به بهترین عملکرد گلخانه درنظر میگیرد .